شاهزادگان قاجار و حاكم بخش‌هاى مهمى از نواحى جنوبى و غربى ايران ( 1277 - 1325 ه . ق ) . وى در صفر 1266 ه . ق از مادرى به نام عفت السلطنه ، دختر رضا قلى بيگ پا به عرصه حيات نهاد . در يازده‌سالگى در سال 1277 ه . ق با سرپرستى مصطفى خان افشار به حكومت مازندران ، سمنان و دامغان برگزيده شد « 1 » و دو سال و دو ماه حاكم آنجا بود . در سال 1279 ه . ق در سن سيزده‌سالگى با لقب « يمين الدوله » نامزد حكومت فارس شد . شاه در سال 1282 ه . ق او را به تهران خواست و همدم الملوك دختر صدر اعظم سابق خود ، امير كبير ، را به عقد او درآورد . « 2 » مسعود ميرزا در سال 1283 ه . ق با پيشكارى امير اصلان خان مجد الدوله كه دايى پدرش نيز بود به حكومت اصفهان منصوب شد . در 1284 فتحعلى خان صاحب ديوان شيرازى به پيشكارى او برگزيده شد و تا آخر سال 1285 ه . ق حكومتش در اصفهان ادامه داشت . در اول سال 1286 ه . ق به استاندارى فارس رسيد و به « ظل السلطان » ملقب گرديد و حكومت اصفهان به فتحعلى خان صاحب ديوان داده شد . ظل السلطان تا سال 1288 ه . ق به مدت دو سال و چهار ماه فارس را در دست داشت . شش ماه بعد از حكومت فارس عزل شد و به جاى او پيشكار جديدش قاسم خان والى به حكومت ايالت فارس رسيد . اما چون شش ماه بعد قاسم خان درگذشت ، ظل السلطان براى بار سوم به حكومت فارس انتخاب شد و اين سمت را تا آغاز سال 1291 ه . ق در اختيار داشت . پس از عزل و رفتن به تهران به دستور ناصر الدّين شاه حاكم اصفهان شد و از اين تاريخ تا 1325 ه . ق به‌جز مدتى كوتاه كه در سال 1304 - 1305 ه . ق به تهران احضار و خانه‌نشين شد ، به مدت 34 سال حاكم مطلق اصفهان بود . او اين شهر را مركز حكومت خود قرار داد و به

--> ( 1 ) - مسعود ميرزا ظل السلطان : پيشين / 19 ( 2 ) - همان / 79